Dieethype: Ketogeen dieet

Een synoniem voor een ketogeen dieet is een koolhydraatarm dieet. Koolhydraten zijn voor de mensen de voornaamste vorm van energie. Iedereen heeft wel al gehoord van een ketogeen dieet en de succesverhalen die errond hangen. Maar wat houdt het nu juist in?

Het ketogeen dieet wordt al even gebruikt om medische problemen zoals bv. epilepsie te behandelen.

De laatste jaren is het enorm gestegen in populariteit: volgens sommige is het de manier om af te vallen. Men zegt door je lichaam te ontdoen van koolhydraten, je overgaat in een fase van "vetverbranding". Dit klinkt vast en zeker voor velen heel interessant! Maar is het niet te mooi om waar te zijn?

De oorsprong

Het ketogeen dieet dateert van de 19e eeuw en werd gebruikt om ziektes zoals epilepsie en diabetes te bevechten. Momenteel proberen onderzoekers vast te stellen of het dieet een positieve invloed kan hebben op verschillende chronische ziektes.

Buiten het gebruik voor medisch onderzoek is het de laatste jaren enorm gestegen in populariteit bij mensen die geïnteresseerd zijn in gezondheid of afslanken. Dit komt deels ook door de huidige slechte naam van koolhydraten.

Wat is het ketogeen dieet?

Bij het ketogeen is er een enorm lage inname van koolhydraten en een hoge inname van vetten. Er is minder dan 50 gram koolhydraten per dag, 75-80% van de dagelijkse calorie inname zijn vetten.

Het uiteindelijke doel van dit dieet is om vetten te gebruiken als brandstof in de plaats van koolhydraten. Wanneer dit proces geslaagd is spreken we van ketose.

Het lichaam wordt blootgesteld aan hoge niveaus van ketonen. Deze worden aangemaakt door jouw lichaam in de lever door de afbraak van vetzuurketens als reactie op lage koolhydraat opname. (=ketogenese)

Ketogenese vindt enkel plaats indien de afbraak van lichaamssuikers onvoldoende energie kan leveren aan het lichaam. De ketonen dienen als alternatieve brandstof en energiebron voor het lichaam.

Normaal worden koolhydraten uit jouw voeding omgezet in glucose, die doorheen het lichaam wordt vervoerd, glucose is enorm belangrijk bij het stimuleren van de hersenfunctie. Bij weinig koolhydraten zal het lichaam reageren door over te gaan tot vetverbranding, het gebruik van vetzuren en ketonen. De ketonen zijn de alternatieve energiebron voor de hersenen. Het ketogeen dieet dwingt het lichaam dus om vet te verbranden in de plaats van koolhydraten. Dit vindt plaats bij een lage glycogeenvoorraad in de lever, bij koolhydraatarme diëten maar ook bij een langdurige intensieve inspanning of bij een vast.

Ketogeen dieet en gewichtsverlies

Het ketogeen dieet kan zorgen voor gewichtsverlies, dit omdat het meer calorieën vraagt om vet om te zetten in bruikbare energie dan koolhydraten. Het thermisch effect van voedsel stijgt dus. Door middel van ketogene diëten zou het mogelijk zijn om de insulinegevoeligheid te verbeteren. Ook blijkt dat een vet- eiwitrijk dieet zorgt voor een groter verzadigingsgevoel, waardoor je dus minder eet. Grote hoeveelheden dagelijkse koolhydraten is enkel aangeraden voor topsporters, omdat zij de opgenomen energie gebruiken.

De dagelijks toegelaten opname van koolhydraten is afhankelijk van jouw gewicht (vetpercentage) en activiteitsniveau. Gezonde vetten en vezels zijn gelukkig bij velen al naar de voorgrond aan het komen door de huidige angst voor insuline en dit houdt ons toch gedeeltelijk weg bij verwerkte producten vol suiker.

Nadelen

Als je alles hierboven al hebt gelezen ben je waarschijnlijk al volledig overtuigd, toch wil ik je nog even wijzen op een aantal belangrijke zaken.

• Afslanken

1 van de redenen waarom mensen heel snel gewichtsverlies rapporteren bij een ketogeen dieet of een koolhydraatarm dieet is het verlies van glycogeen en water. Vanaf dat er terug koolhydraten worden toegevoegd aan jouw voeding, zal het gewicht er terug aankomen. (de eerste kilo's zijn dus geen vetmassa)

• Het belang van glucose

In jouw lichaam zijn er weefsels die koolhydraten of vet kunnen gebruiken als energie om te functioneren. Je hebt echter ook weefsels die enkel goed kunnen werken op glucose en niet echt om kunnen op vetzuurmetabolisme (bijvoorbeeld jouw hersenen).

• Het metabolisme/stofwisseling

Eén van de grootste tegenwerkers van het ketogene dieet is gebaseerd op wat de voornaamste oorzaak is van overmatige vetopslag of obesitas. Er zijn 2 modellen die momenteel de meeste aandacht krijgen:

- hormoonmodel of koolhydraat-insuline model

- calorie-in vs calorie-out model

Calorieën in tegen over calorieën uit, zegt dat gewichtsbeheersing simpelweg afhankelijk is van de hoeveelheid energie (voeding) die je opneemt, tegen over de hoeveelheid energie (beweging) die je verbruikt.

Uit recente studies blijkt dat het koolhydraat-insuline model voor obesitas onvoldoende bewijs heeft terwijl het calorieën-in tegenover calorieën-uit momenteel sterk ondersteund wordt door het beschikbare wetenschappelijke bewijs.

Er zijn veel studies omtrent dit onderwerp, uit onderzoeken blijkt dat een lagere koolhydraat inname lijdt tot verhoogde vetzuuroxidatie en verminderde koolhydraatoxidatie.

Maar wat belangrijk is dat een vermindering van vetopname leidt tot een iets groter verlies in lichaamsvet dan bij een groep die koolhydraten beperkt. Dit ondanks de aanwezigheid van ketonen en de lagere insulineniveaus tijdens de ketogene dieetfase. Het blijkt dus sterk dat een ketogene dieet aanpak geen metabolisch voordeel heeft.

Het voornaamste beweerde voordeel van een ketogeen dieet (de toename van vetzuuroxidatie) resulteert dus niet in meer vetverlies, sterker zelfs het omgekeerde blijkt in veel gevallen waar te zijn. Een ketogeen dieet kan zeker leiden tot vetverlies zolang je minder calorieën opneemt dan je verbruikt, maar het biedt geen zinvol voordeel in de functie van vetverlies tegenover een standaard dieet waarbij je alle voedingsgroepen eet. Veel mensen zien ketose of ketonen als een magische toestand waarin ze automatisch vet verbranden, wat niet zo is!

Ketodieet en sporten

De beste en meest explosieve vorm van energie voor atleten is glucose, of koolhydraten, het probleem dat je ondervindt bij het toepassen van een ketogeen dieet bij atleten of sporters die prestatiegericht trainen is een vermindering in prestatie door de lage koolhydraatopname.

Binnen aerobe sporten zouden koolhydraten in combinatie met ketonen een lichte verbetering geven. Maar hier zijn slechts enkele studies rond gedaan.

Als jouw doel is om spiermassa op te bouwen is het belangrijk om een spieropbouwende omgeving te creëren. Hier zijn eiwitten (bouwstoffen) belangrijk maar ook koolhydraten om prestaties te verbeteren wat zorgt voor de stimulus voor jouw spieren om te groeien. Voor het opbouwen van spiermassa is er insuline nodig. Insuline is voor het grootste deel een opslag- en verzadigingshormoon maar het wordt ook beschouwd als een anabool hormoon, samen met andere hormonen zoals, groeihormoon en testosteron, zijn ze allemaal noodzakelijk voor het opbouwen van spiermassa en kracht.

Final verdict

Wil je afvallen, spieren opbouwen of gewoon fit worden, sluit geen voedingsgroepen uit! Als we het ketogeen dieet bekijken vanuit een biochemisch en fysiologisch standpunt zou je kunnen stellen dat het "een overlevingsstrategie" is. Bekijk jouw situatie, ben je actief dan heb je meer energie nodig. Wil je afslanken zorg ervoor dat je meer verbrandt dan je verbruikt.

Voeg gezonde zaken toe in de plaats van voedingsgroepen uit te sluiten zoals bv. mineralen, aminozuren, vezels, vitaminen, meer water.